1. Pushover Analizi Nedir?

Pushover (itme) analizi, yapıya artan yatay yük uygulayarak doğrusal olmayan davranışını inceleyen statik bir yöntemdir. TBDY 2018 Bölüm 5'te tanımlanan bu yöntem, yapının kapasite eğrisini ve performans noktasını belirler.

📋 TBDY 2018 Kapsamı

Pushover analizi, TBDY 2018 Bölüm 5.6'da "Doğrusal Olmayan Statik Hesap Yöntemi" olarak tanımlanmıştır. BYS 1-3 binaları için zorunlu, diğerleri için isteğe bağlıdır.

2. SAP2000'de Pushover Kurulumu — Adım Adım

1
Doğrusal Olmayan Malzeme Tanımı

Beton için Mander modeli, çelik için bilineer model tanımlanır. C12 beton için εcu=0.004 kritik sınırdır.

2
Plastik Mafsal Atama

Kolon uçlarına P-M2-M3, kiriş uçlarına M3 mafsalı atanır. TBDY 2018 Tablo 15.5 değerleri kullanılır.

3
Yük Durumu Tanımı

Önce gravity (ölü+hareketli) yük, ardından pushover yük durumu tanımlanır.

4
Hedef Deplasman

TBDY 2018'e göre hedef deplasman δt = Ct × Sa(T) × T²/(4π²) formülüyle hesaplanır.

5
Analiz ve Sonuç

Kapasite eğrisi çizilir, performans noktası belirlenir, plastik mafsal renkleri incelenir.

SAP2000 — Pushover Yük Durumu
Define → Load Cases → Add New Load Case
  Load Case Type: Nonlinear Static
  
  Initial Conditions: Continue from Gravity
  
  Load Application:
    Type: Displacement Control
    Monitored DOF: U1
    Target Displacement: δt (hesaplanan)
    
  Load Pattern:
    Modal  (1. mod — TBDY 2018 önerisi)
    veya
    Uniform  (yükseklikle orantılı)

3. Hedef Deplasman Hesabı (TBDY 2018)

TBDY 2018 Denklem 5.1 — Hedef Deplasman
δt = C0 × C1 × C2 × Sa(T) × T²/(4π²) × g C0 = Modal katılım katsayısı (genellikle 1.2-1.5) C1 = Doğrusal olmayan deplasman düzeltme katsayısı C2 = Histeretik davranış düzeltme katsayısı Sa(T) = Spektral ivme (g cinsinden) T = Doğal periyot (sn)

4. Performans Noktası Belirleme

Kapasite eğrisi ile talep spektrumu kesişim noktası performans noktasını verir. SAP2000'de bu işlem otomatik yapılır:

SAP2000 — Performans Noktası
Display → Show Pushover Curve
  → Capacity Spectrum Method (ATC-40)
  veya
  → Displacement Coefficient Method (FEMA 356)
  
  Performans noktasında plastik mafsal durumu:
  Yeşil  → Minimum Hasar (HK) ✅
  Sarı   → Belirgin Hasar (KH) ⚠️
  Turuncu→ İleri Hasar (GÖ) ❌
  Kırmızı→ Göçme (G) 🚨

5. Sonuç Değerlendirmesi

Performans DüzeyiPlastik DönmeKabul Kriteri (DD-2)Karar
Hemen Kullanım (HK)< 0.003 radSağlanıyorGüçlendirme yok
Kontrollü Hasar (KH)0.003-0.007 radSınırdaDeğerlendirme
Göçme Önleme (GÖ)> 0.007 radAşılıyorGüçlendirme zorunlu

🏗️ Binanız İçin Profesyonel Analiz

YAPIGÜÇ A.Ş. — SAP2000 & STA4CAD ile TBDY 2026 uyumlu deprem performans analizi

📞 Hemen Ara 📊 Risk Skoru